मुंबई (Mumbai): परभणी जिल्ह्यातील गंगाखेड येथील श्री संत जनाबाई तीर्थक्षेत्र, अमरावतीतील श्री संत गाडगेबाबा समाधीस्थळ आणि नागपूर जिल्ह्यातील काटोल येथील श्री चक्रधर स्वामी मंदिर परिसराच्या सुधारित विकास आराखड्यांना राज्य सरकारने मंजुरी दिली आहे. या तिन्ही तीर्थक्षेत्रांच्या सुमारे ११५ कोटी रुपयांच्या आराखड्यांमध्ये दर्शन मंडप, घाट विकास, यात्री निवास, सभागृहे, रस्ते, वाहनतळ, उद्याने आणि अन्य पर्यटन सुविधांची कामे केली जाणार आहेत. भाविकांची संख्या लक्षात घेऊन सर्व कामे दर्जेदार पद्धतीने, टप्प्याटप्प्याने आणि निश्चित कालमर्यादेत पूर्ण करण्याचे निर्देश मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिले.
राज्यातील संतपरंपरा आणि आध्यात्मिक वारशाचे जतन करत धार्मिक पर्यटनाला चालना देण्यासाठी तीन प्रमुख तीर्थक्षेत्रांच्या सुधारित विकास आराखड्यांना मंजुरी देण्यात आली आहे. गंगाखेड, अमरावती आणि काटोल येथील तीर्थक्षेत्रांमध्ये विविध पायाभूत व पर्यटन सुविधा उभारण्यासाठी सुमारे ११५ कोटी रुपयांची विकासकामे हाती घेतली जाणार आहेत.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली सह्याद्री अतिथीगृहात झालेल्या तीर्थक्षेत्र विकास आराखडा शिखर समितीच्या बैठकीत या प्रस्तावांना मंजुरी देण्यात आली. यामध्ये गंगाखेड येथील श्री संत जनाबाई तीर्थक्षेत्रासाठी ४८.५५ कोटी, अमरावती येथील श्री संत गाडगेबाबा समाधीस्थळासाठी २५ कोटी आणि काटोल येथील श्री चक्रधर स्वामी मंदिर परिसरासाठी ४१.७५ कोटी रुपयांच्या सुधारित विकास आराखड्यांचा समावेश आहे.
तीनही आराखड्यांची एकत्रित किंमत ११५.३० कोटी रुपये होते. शासनाच्या प्रसिद्धीपत्रकात या विकासकामांचा उल्लेख एकूण ११५ कोटी रुपयांची कामे असा करण्यात आला आहे. उत्सव आणि यात्रा काळात संबंधित तीर्थक्षेत्रांना भेट देणाऱ्या भाविकांची संख्या विचारात घेऊन कामांचे नियोजन करावे. मंजूर कामे दर्जेदार पद्धतीने, टप्प्याटप्प्याने आणि निश्चित कालमर्यादेत पूर्ण करावीत, असे निर्देश मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी दिले.
तीर्थक्षेत्रांमध्ये भाविकांसाठी आधुनिक सुविधा निर्माण करताना त्या ठिकाणचे आध्यात्मिक व ऐतिहासिक महत्त्व जपले पाहिजे. नव्या विकासकामांमुळे स्थानिक अर्थव्यवस्था, रोजगारनिर्मिती आणि धार्मिक पर्यटनालाही चालना मिळेल, असे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले.
संत जनाबाई तीर्थक्षेत्रासाठी ४८.५५ कोटी
परभणी जिल्ह्यातील गंगाखेड येथील श्री संत जनाबाई तीर्थक्षेत्रासाठी ४८.५५ कोटी रुपयांचा सुधारित विकास आराखडा मंजूर करण्यात आला आहे. या आराखड्यात संत जनाबाई यांच्या जन्मस्थळ परिसराचा सर्वांगीण विकास करण्याचे नियोजन आहे.
जन्मस्थळ परिसरात सांस्कृतिक सभागृह, दर्शन मंडप, उद्यान आणि सुशोभीकरणाची कामे केली जाणार आहेत. गोदावरी घाटाचा विकास करण्यासह मंदिरापासून घाटापर्यंत सिमेंट काँक्रीट रस्ता आणि पाथवे तयार केला जाणार आहे.
आराखड्यात गोरक्षण इमारत, संरक्षक भिंती, जलनिस्सारण व्यवस्था, विद्युत सुविधा आणि सार्वजनिक स्वच्छतागृहांचाही समावेश आहे. याशिवाय सौरऊर्जा प्रकल्प, सीसीटीव्ही यंत्रणा, पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था आणि लँडस्केपिंगची कामे केली जाणार आहेत.
या विकासकामांमुळे वारकरी, भाविक आणि पर्यटकांना आवश्यक सुविधा उपलब्ध होणार असून, गंगाखेडला संत जनाबाई यांच्या आध्यात्मिक वारशाचे महत्त्वाचे केंद्र म्हणून विकसित करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
गाडगेबाबा समाधीस्थळासाठी २५ कोटी
अमरावती येथील श्री संत गाडगेबाबा समाधीस्थळाच्या विकासासाठी २५ कोटी रुपयांचा आराखडा मंजूर करण्यात आला आहे. यामध्ये श्री संत गाडगे महाराज स्मृती केंद्रातील ‘कल्चरल व्हॅल्यू एज्युकेशन सेंटर’चे उर्वरित बांधकाम पूर्ण केले जाणार आहे.
श्री संत गाडगे महाराज स्मृती भवन परिसरात शेतकरी ग्रामसफाई मिशन सेंटरच्या तळमजल्याचे बांधकाम करण्यात येणार आहे. यात्री निवासाच्या दुसऱ्या आणि तिसऱ्या मजल्याचे बांधकामही या आराखड्यात समाविष्ट आहे. भाविक आणि पर्यटकांसाठी कीर्तन सभागृह तसेच ध्यान केंद्राची स्वतंत्र इमारत उभारली जाणार आहे.
संत गाडगेबाबा यांच्या समाधीचा जीर्णोद्धार व सौंदर्यीकरण करण्यासह कुंताबाई समाधीचेही सौंदर्यीकरण केले जाणार आहे. अंतर्गत रस्ते, वाहनतळ, बगीचे, आवश्यक फर्निचर आणि अन्य पायाभूत सुविधांची कामेही या २५ कोटी रुपयांच्या विकास आराखड्यातून केली जाणार आहेत.
चक्रधर स्वामी मंदिरासाठी ४१.७५ कोटी
नागपूर जिल्ह्यातील काटोल येथील भगवान श्री चक्रधर स्वामी मंदिर परिसराच्या विकासासाठी ४१.७५ कोटी रुपयांचा सुधारित आराखडा मंजूर झाला आहे. महानुभाव पंथाच्या या ऐतिहासिक तीर्थक्षेत्रात भाविकांसाठी सुरक्षित, सुसज्ज आणि आधुनिक सुविधा निर्माण केल्या जाणार आहेत.
विकास आराखड्यात बहुउद्देशीय सभागृह, आधुनिक सार्वजनिक प्रसाधनगृहे आणि भव्य प्रवेशद्वाराची उभारणी प्रस्तावित आहे. मंदिर परिसराभोवती संरक्षक भिंत उभारण्यासह स्वतंत्र वाहनतळ विकसित केला जाणार आहे.
परिसरात बगीचा, कमानी पूल, पाथवे आणि अन्य पर्यटन सुविधा तयार केल्या जाणार आहेत. या कामांमुळे मंदिर परिसरातील मूलभूत सुविधा मजबूत होऊन धार्मिक पर्यटनाला चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.
बैठकीला राज्यमंत्री ॲड. आशिष जयस्वाल, राज्यमंत्री मेघना साकोरे-बोर्डीकर, आमदार रत्नाकर गुट्टे, आमदार चरणसिंग ठाकूर आणि मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल उपस्थित होते. वित्त विभागाचे अपर मुख्य सचिव ओ. पी. गुप्ता, नगरविकास विभागाचे अपर मुख्य सचिव असीम कुमार गुप्ता, प्रधान सचिव डॉ. के. एच. गोविंदराज, पोलिस महासंचालक सदानंद दाते तसेच नागपूर, परभणी व अमरावती विभागांचे विभागीय आयुक्त, जिल्हाधिकारी आणि वरिष्ठ अधिकारीही बैठकीला उपस्थित होते.
Key Points Summary
गंगाखेड, अमरावती आणि काटोल येथील तीन सुधारित तीर्थक्षेत्र विकास आराखड्यांना मंजुरी.
तिन्ही आराखड्यांची एकत्रित किंमत ११५.३० कोटी रुपये.
शासनाच्या प्रसिद्धीपत्रकात विकासकामांचा उल्लेख एकूण ११५ कोटी रुपये असा.
गंगाखेड येथील श्री संत जनाबाई तीर्थक्षेत्रासाठी ४८.५५ कोटी रुपये मंजूर.
गोदावरी घाट, सांस्कृतिक सभागृह, दर्शन मंडप, रस्ते आणि उद्यानाची कामे होणार.
अमरावतीतील श्री संत गाडगेबाबा समाधीस्थळासाठी २५ कोटी रुपयांचा आराखडा.
यात्री निवास, कीर्तन सभागृह, ध्यान केंद्र, समाधीचा जीर्णोद्धार आणि वाहनतळ उभारणार.
काटोलच्या श्री चक्रधर स्वामी मंदिर परिसरासाठी ४१.७५ कोटी रुपयांची कामे.
बहुउद्देशीय सभागृह, भव्य प्रवेशद्वार, प्रसाधनगृहे, वाहनतळ, बगीचा आणि पाथवे विकसित होणार.
सर्व कामे दर्जेदार पद्धतीने व निश्चित कालमर्यादेत पूर्ण करण्याचे निर्देश.
विकासकामांमुळे धार्मिक पर्यटन, स्थानिक रोजगार आणि अर्थव्यवस्थेला चालना मिळण्याची अपेक्षा.