कोल्हापूर (Kolhapur): दक्षिण भारताची काशी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या करवीर निवासिनी श्री अंबाबाई (महालक्ष्मी) मंदिर परिसराचा तब्बल १५०० कोटी रुपयांच्या निधीतून 'विकास कॉरिडॉर' म्हणून कायापालट केला जाणार आहे. केंद्रीय गृह व सहकार मंत्री अमित शाह यांच्या हस्ते आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस व उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या प्रमुख उपस्थितीत या महत्त्वाकांक्षी भव्य प्रकल्पाचा भूमिपूजन सोहळा पार पडला. पुढील ६ महिन्यांच्या आत हा संपूर्ण मंदिर परिसर जागतिक दर्जाच्या सोयी-सुविधांनी युक्त असा विकसित करण्याची ग्वाही अमित शाह यांनी दिली.
ऐतिहासिक आणि धार्मिक वारसा लाभलेल्या करवीर नगरीतील श्री अंबाबाई मंदिराच्या जतन, संवर्धन आणि विकासासाठी महाराष्ट्र सरकारने तयार केलेल्या महत्त्वाकांक्षी आराखड्याची अधिकृत पायाभरणी झाली आहे. कोल्हापूर येथील पोलीस मुख्यालयाच्या मैदानावर आयोजित करण्यात आलेल्या भव्य कृतज्ञता सोहळा सभेत केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी या १५०० कोटी रुपयांच्या भव्य 'अंबाबाई मंदिर कॉरिडॉर' प्रकल्पाचा शुभारंभ केला.
या ऐतिहासिक सोहळ्यापूर्वी गृहमंत्री अमित शाह यांनी त्यांच्या पत्नी सोनल शाह यांच्यासह श्री अंबाबाईचे मनोभावे दर्शन घेऊन विधीवत पूजा केली. त्यानंतर मंदिर परिसरातील ऐतिहासिक 'रामाचा पार' येथे श्रीफळ वाढवून आणि कोनशिलेचे अनावरण करून या महाप्रकल्पाचा अधिकृत प्रारंभ करण्यात आला.
पुरातत्व नियमांनुसार ४१ मंदिरांचे होणार संवर्धन
अमित शाह यांनी सांगितले की, ७ व्या शतकातील या अतिशय प्राचीन मंदिराच्या मूळ रचनेला कोणताही धक्का न लावता, पुरातत्व विभागाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार संपूर्ण विकासकामे केली जातील. मंदिर परिसरातील एकूण २८ हजार चौरस मीटरपेक्षा जास्त जागेवर हा विकास आराखडा राबवण्यात येत असून, मुख्य मंदिराच्या भोवती असणाऱ्या ४१ लहान-मोठ्या परिवार देवता मंदिरांचे उत्कृष्ट संवर्धन केले जाणार आहे. तसेच, या तीर्थक्षेत्रात गरिबांसाठी आणि भाविकांसाठी अत्याधुनिक सोयींनी युक्त असे भव्य 'अन्नछत्र' सुरू करण्यास केंद्र व राज्य शासन कटिबद्ध आहे.
एआय सुरक्षा यंत्रणा आणि जागतिक दर्जाच्या सुविधा
या १५०० कोटी रुपयांच्या विकास आराखड्यांतर्गत कोल्हापुरात येणाऱ्या लाखो भाविकांच्या सोयीसाठी अनेक भव्य वास्तू आणि सुविधांचे नियोजन करण्यात आले आहे. यामध्ये :
अत्याधुनिक एआय (Artificial Intelligence) आधारित सुरक्षा कॅमेरे आणि संपूर्ण परिसराचे नियंत्रण.
भव्य दर्शन मंडप (Queue Complex), सुसज्ज अन्नछत्र आणि बहुउद्देशीय सभागृह.
पर्यटकांसाठी हेरिटेज वॉक-वे, आकर्षक एलईडी प्रकाशयोजना, लाईट अँड साऊंड शो आणि खुली नाट्यशाळा (Amphitheatre).
वेदपाठशाळा, सुसज्ज माहिती केंद्र, प्रथमोपचार केंद्र, स्वतंत्र पोलीस चौकी आणि भव्य वाहनतळ व्यवस्था.
कोल्हापूर ही सहकाराची आद्य पंढरी: मुख्यमंत्री
याप्रसंगी बोलताना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली देशात आध्यात्मिक व सांस्कृतिक शक्तीचे पुनरुज्जीवन होत असल्याचे सांगितले. "कोल्हापूर हे केवळ शक्तीपीठ किंवा अध्यात्माची भूमी नाही, तर ती सहकाराची आद्य पंढरी आहे. पुढील १०० वर्षांचा विचार करून हा भव्य आराखडा तयार करण्यात आला आहे," असे सांगत मुख्यमंत्र्यांनी अमित शाह यांच्या सहकार क्षेत्रातील अतुलनीय कार्याचा गौरव केला.
उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी कोल्हापूरच्या या नवीन विकासामुळे जिल्ह्याला जागतिक स्तरावर नवी उंची प्राप्त होईल असा विश्वास व्यक्त केला. तसेच, अमित शाह यांच्या भक्कम गृहमंत्री पदाच्या कार्यकाळात देशातील नक्षलवाद संपुष्टात आल्याचे सांगत त्यांनी गृहमंत्र्यांचे आभार मानले.
कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला खासदार धनंजय महाडिक यांनी प्रास्ताविक केले. त्यानंतर कोल्हापूरचे पालकमंत्री प्रकाश आबिटकर आणि महापौर रूपाराणी निकम यांनी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांना मंदिर विकास आराखडा सुपूर्द केला. कार्यक्रमाचे आभार प्रदर्शन वैद्यकीय शिक्षण मंत्री हसन मुश्रीफ यांनी केले. या सोहळ्यास उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री चंद्रकांत पाटील, सांस्कृतिक कार्य मंत्री आशिष शेलार यांच्यासह पश्चिम महाराष्ट्र देवस्थान समितीचे पदाधिकारी उपस्थित होते.
Key Points Summary
कोल्हापूरच्या श्री अंबाबाई मंदिरासाठी १५०० कोटी रुपयांचा ऐतिहासिक विकास आराखडा मंजूर.
केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या हस्ते आणि मुख्यमंत्री व उपमुख्यमंत्र्यांच्या उपस्थितीत भव्य भूमिपूजन संपन्न.
पुढील ६ महिन्यांच्या कालावधीत मंदिर कॉरिडॉरचे काम पूर्ण करण्याचे महत्त्वाचे उद्दिष्ट.
७ व्या शतकातील मूळ प्राचीन मंदिरासह परिसरातील ४१ परिवार देवता मंदिरांचे पुरातत्वीय संवर्धन होणार.
संपूर्ण परिसरात एआय (AI) आधारित सुरक्षा यंत्रणा, दर्शन मंडप, अन्नछत्र आणि वेदपाठशाळा उभारणार.
कोल्हापूरच्या विकासाला नवी गती देतानाच पुढील १०० वर्षांच्या गरजा लक्षात घेऊन आराखडा तयार केल्याची मुख्यमंत्र्यांची माहिती.