मुंबई (Mumbai): ठाणे अंतर्गत रिंग मेट्रो प्रकल्पाबाबत नागरिक आणि लोकप्रतिनिधींकडून उपस्थित करण्यात आलेल्या आक्षेपांवर महामेट्रोने जागोजागी चर्चासत्रे घेऊन गैरसमज दूर करावेत, असे निर्देश उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी दिले आहेत. सुमारे १२,२००.१० कोटी रुपये अंदाजित खर्चाच्या या २९ किलोमीटर मेट्रो मार्गाचे आतापर्यंत ९.५ टक्के काम पूर्ण झाल्याची माहिती बैठकीत देण्यात आली. आमदार प्रताप सरनाईक यांनी सुचविलेल्या पर्यायी मार्गाची मूळ मार्गाशी तुलना करून तीन आठवड्यांत सादरीकरण करण्यासही सांगण्यात आले आहे.
ठाणे अंतर्गत रिंग मेट्रो प्रकल्पाबाबत नागरिक आणि स्थानिक लोकप्रतिनिधींमध्ये असलेले आक्षेप व गैरसमज दूर करण्यासाठी व्यापक जनजागृती केली जाणार आहे. प्रकल्पाचे सादरीकरण नागरिकांसमोर करून त्यांचे आक्षेप जाणून घ्यावेत आणि शक्य असलेल्या ठिकाणी तातडीने तोडगा काढावा, असे निर्देश उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी महाराष्ट्र मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड अर्थात महामेट्रोला दिले.
ठाणे शहरातील रिंग मेट्रो प्रकल्पाचा शिंदे यांनी दृक्श्राव्य माध्यमातून झालेल्या बैठकीत आढावा घेतला. शहराच्या विविध भागांतून दररोज ठाणे रेल्वे स्थानकाकडे प्रवास करणाऱ्या नागरिकांचा प्रवास गतिमान करणे आणि रस्त्यांवरील वाहतूक कोंडी कमी करणे हा या प्रकल्पाचा प्रमुख उद्देश आहे.
१२,२००.१० कोटींचा मेट्रो प्रकल्प
ठाणे अंतर्गत रिंग मेट्रो रेल्वे प्रकल्पाची अंदाजित पूर्णत्व किंमत १२,२००.१० कोटी रुपये आहे. या प्रकल्पासाठी केंद्र आणि राज्य सरकारची समान इक्विटी तसेच द्विपक्षीय संस्थांकडून अंशतः वित्तपुरवठा प्रस्तावित आहे.
स्टेशन नामकरण आणि प्रवेश हक्क, मालमत्तांचे मुद्रीकरण आणि मूल्यवृद्धीवर आधारित वित्तपुरवठा यांसारख्या पर्यायी माध्यमांतूनही निधी उभारण्याची तरतूद आहे.
त्यामुळे या प्रकल्पासाठी १२,२०० कोटी रुपयांचा संपूर्ण निधी एकरकमी उपलब्ध झाला आहे, असा अर्थ होत नाही. ही रक्कम प्रकल्पाचा अंदाजित पूर्णत्व खर्च आहे. प्रत्यक्ष निधी प्रकल्पाच्या आर्थिक आराखड्यानुसार विविध स्रोतांतून आणि टप्प्यांमध्ये उपलब्ध केला जाणार आहे.
२६ किलोमीटरचा उन्नत मार्ग
ठाणे अंतर्गत रिंग मेट्रो मार्गाची एकूण लांबी सुमारे २९ किलोमीटर आहे. यापैकी २६ किलोमीटरचा मार्ग उन्नत, तर ठाणे रेल्वे स्थानक परिसराला जोडणारा सुमारे तीन किलोमीटरचा मार्ग भुयारी असेल.
या मार्गावर एकूण २२ मेट्रो स्थानकांचे नियोजन आहे. त्यापैकी २० स्थानके उन्नत आणि दोन स्थानके भुयारी असतील. नौपाडा, वागळे इस्टेट, डोंगरीपाडा, हिरानंदानी इस्टेट, कोलशेत आणि साकेतसह ठाण्यातील महत्त्वाच्या परिसरांना या मार्गामुळे जोडणी मिळणार आहे.
नवीन ठाणे रेल्वे स्थानक आणि सध्याचे ठाणे रेल्वे स्थानक यांच्याशी हा मार्ग जोडला जाणार असल्याने शहराच्या वेगवेगळ्या भागांतील नागरिकांना रेल्वे स्थानकापर्यंत पोहोचण्यासाठी आणखी एक सार्वजनिक वाहतूक पर्याय उपलब्ध होऊ शकतो.
मेट्रोचे ९.५ टक्के काम पूर्ण
ठाणे अंतर्गत मेट्रो प्रकल्पाचे आतापर्यंत ९.५ टक्के काम पूर्ण झाल्याची माहिती बैठकीत देण्यात आली. मेट्रो स्थानके आणि कास्टिंग यार्डशी संबंधित कामे प्रगतीपथावर असल्याचेही सांगण्यात आले.
मात्र, ९.५ टक्के ही प्रगती नेमकी कोणत्या तारखेपर्यंतची आहे आणि या आकडेवारीमध्ये सर्वेक्षण, रचना, निविदा, कास्टिंग यार्ड, स्थानक व प्रत्यक्ष मार्गबांधणी यांपैकी कोणत्या कामांचा समावेश आहे, याची सविस्तर विभागणी महामेट्रोने जाहीर करणे आवश्यक आहे.
केंद्र सरकारच्या मूळ प्रकल्प आराखड्यानुसार ठाणे रिंग मेट्रो २०२९पर्यंत कार्यान्वित करण्याचे उद्दिष्ट आहे. प्रत्यक्ष पूर्णत्व मात्र जमीन उपलब्धता, वैधानिक परवानग्या, निविदा, भुयारी मार्गाचे बांधकाम आणि स्थानिक आक्षेपांवरील तोडगा यांवर अवलंबून राहणार आहे.
मेट्रो मार्ग ४ आणि ५शी जोडणी
ठाणे रिंग मेट्रोची रायलादेवी परिसरात मेट्रो मार्ग ४शी, तर बाळकुम नाका परिसरात मेट्रो मार्ग ५शी जोडणी प्रस्तावित आहे. या इंटरचेंजमुळे ठाण्यातील अंतर्गत प्रवासाबरोबरच मुंबई, मुलुंड, वडाळा, भिवंडी आणि कल्याणच्या दिशेने प्रवास करणाऱ्या नागरिकांना फायदा होण्याची अपेक्षा आहे.
ठाणे शहराच्या वेगवेगळ्या भागांतून जुन्या आणि प्रस्तावित नवीन ठाणे रेल्वे स्थानकाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांना मेट्रोच्या माध्यमातून थेट किंवा जोडसेवा उपलब्ध करणे हा या प्रकल्पाचा महत्त्वाचा उद्देश आहे.
मेट्रो सुरू झाल्यानंतर रेल्वे स्थानकाकडे जाणाऱ्या खासगी वाहनांची संख्या आणि रस्त्यांवरील वाहतूक कोंडी किती कमी होईल, हे प्रत्यक्ष प्रवासीसंख्या, तिकीट दर, फीडर बस, पादचारी सुविधा आणि अन्य मेट्रो मार्गांशी होणाऱ्या एकात्मिक जोडणीवर अवलंबून राहणार आहे.
पर्यायी मार्गाची मागणी
परिवहन मंत्री तथा आमदार प्रताप सरनाईक यांनी रिंग मेट्रो समतानगर, लोकमान्यनगर आणि आईमाता मंदिरमार्गे शिवाईनगरकडे नेण्याची मागणी बैठकीत केली. या मार्गामुळे परिसरातील सुमारे एक लाख नागरिकांना मेट्रोचा लाभ मिळू शकतो, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
यानंतर महामेट्रोने मूळ प्रस्तावित मार्ग आणि सरनाईक यांनी सुचविलेल्या पर्यायी मार्गाचा तुलनात्मक अभ्यास करावा, असे निर्देश शिंदे यांनी दिले.
Key Points
ठाणे अंतर्गत रिंग मेट्रोचा अंदाजित पूर्णत्व खर्च १२,२००.१० कोटी रुपये.
एकूण २९ किलोमीटरपैकी २६ किलोमीटर उन्नत आणि तीन किलोमीटर भुयारी मार्ग.
मार्गावर २० उन्नत आणि दोन भुयारी अशा २२ स्थानकांचे नियोजन.
प्रकल्पाचे आतापर्यंत ९.५ टक्के काम पूर्ण झाल्याची बैठकीत माहिती.
मेट्रो स्थानके आणि कास्टिंग यार्डची कामे प्रगतीपथावर.
प्रस्तावित मार्ग रायलादेवी येथे मेट्रो मार्ग ४ आणि बाळकुम नाका येथे मेट्रो मार्ग ५शी जोडणार.
प्रताप सरनाईक यांनी सुचविलेल्या पर्यायी मार्गाचा तीन आठवड्यांत तुलनात्मक अभ्यास करणार.
ईडन वूड्स, हिरानंदानी इस्टेट आणि चेंदणी कोळीवाड्यातील नागरिकांचे आक्षेप सोडविण्याचे निर्देश.
नागरिकांच्या शंकांचे निरसन करण्यासाठी शहरात चर्चासत्रे आयोजित केली जाणार.
मूळ प्रकल्प आराखड्यानुसार मेट्रो २०२९पर्यंत कार्यान्वित करण्याचे उद्दिष्ट.