मुंबई (Mumbai): पुणे शहर आणि परिसरातील वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी उच्चक्षमता उन्नत सामूहिक वाहतूक मार्ग अर्थात एचसीएमटीआर, पीएमआरडीएचा ८३.१२ किलोमीटरचा अंतर्गत रिंगरोड आणि तीन मार्गांवरील बोगद्यांचे जाळे हे महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प प्रस्तावित करण्यात आले आहेत. आवश्यक शासकीय जमिनींचा आगाऊ ताबा, खासगी भूसंपादन आणि आर्थिक आराखड्याची प्रक्रिया समन्वयाने पूर्ण करून कामांना गती देण्याचे निर्देश मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिले.
पुणे शहर आणि महानगर क्षेत्रातील वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी एचसीएमटीआर, पुणे अंतर्गत रिंगरोड आणि बोगद्यांचे जाळे या तीन महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पांच्या प्रशासकीय, आर्थिक आणि भूसंपादन प्रक्रियेला गती देण्यात येणार आहे. प्रकल्पांसाठी लागणाऱ्या शासकीय जमिनी पुणे महापालिका आणि पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाला देण्यासाठी एकत्रित शासन निर्णय काढण्याचा प्रस्ताव सादर करण्याचे निर्देश मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिले.
पुण्यातील प्रमुख शहरी वाहतूक प्रकल्पांच्या नियोजन, वित्तीय व्यवस्थापन, अंमलबजावणी आणि देखरेखीसाठी स्थापन उच्चस्तरीय समितीच्या बैठकीत या प्रकल्पांचे सादरीकरण करण्यात आले. शहराची वाढती लोकसंख्या, वाहनसंख्या आणि प्रमुख मार्गांवरील वाहतुकीचा ताण लक्षात घेऊन प्रकल्पांची अंमलबजावणी समन्वयाने करण्यावर बैठकीत भर देण्यात आला.
एचसीएमटीआर २०२८ पर्यंत पूर्ण करण्याचे लक्ष्य
एचसीएमटीआर हा सहापदरी उन्नत मार्ग पुण्याच्या मध्यवर्ती नागरी भागातून जाणार आहे. या प्रकल्पामुळे शहरातील वाहतूक २५ ते ३० टक्क्यांनी कमी होण्याची अपेक्षा असून, पुण्यातील सर्व मेट्रो मार्गिकांना जोडणी मिळणार आहे. प्रकल्पासाठी सुमारे नऊ हजार कोटी रुपये बांधकाम खर्च आणि तीन हजार कोटी रुपये भूसंपादन खर्च अपेक्षित आहे.
बोपोडी–सिंहगड रस्ता, सिंहगड रस्ता–सोलापूर रस्ता, सोलापूर रस्ता–एअरपोर्ट चौक आणि एअरपोर्ट चौक–बोपोडी अशा चार पॅकेजमध्ये काम प्रस्तावित आहे. प्रकल्पाचे आर्थिक मॉडेल तयार करून काम तातडीने सुरू करावे आणि २०२८ पर्यंत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवावे, असे निर्देश देण्यात आले.
रिंगरोडसाठी २५,१५९ कोटींचा खर्च
पीएमआरडीएचा प्रस्तावित अंतर्गत रिंगरोड ८३.१२ किलोमीटर लांबीचा असून त्यात ४४ गावांचा समावेश आहे. सुमारे २५ हजार १५९ कोटी ८८ लाख रुपये खर्चाचा हा प्रकल्प पाच टप्प्यांत राबविण्यात येणार आहे. आवश्यक प्रशासकीय प्रक्रिया पुढील सहा ते सात महिन्यांत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
रिंगरोडसाठी लागणाऱ्या खासगी जमिनीचे संपादन रोख मोबदला देऊन करण्याची सूचना मुख्यमंत्र्यांनी केली. त्यामुळे भूसंपादनातील विलंब कमी करून प्रत्यक्ष कामाचा मार्ग मोकळा करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
तीन मार्गांवर बोगद्यांचे जाळे
‘पाताळलोक’ प्रकल्पांतर्गत भोसरी–उंड्री–नवीन विमानतळ, रामनदी-भूगाव–राजाराम पूल आणि तळजाई टेकडी–पद्मावती–हिंगणे या मार्गांवर बोगदे प्रस्तावित आहेत. बोगद्यांच्या व्यवहार्यतेसह तांत्रिक, पर्यावरणीय आणि वाहतूक परिणामांचा अभ्यास करण्यासाठी तज्ज्ञ संस्थेकडून सर्वंकष सर्वेक्षण केले जाणार आहे.
तीनही प्रकल्प सध्या नियोजन, आर्थिक आराखडा, सर्वेक्षण आणि भूसंपादन प्रक्रियेच्या टप्प्यावर आहेत. या प्रक्रिया निर्धारित वेळेत पूर्ण झाल्यास पुण्यातील सार्वजनिक वाहतूक, पूर्व-पश्चिम जोडणी आणि बाह्य भागांतील प्रवास अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.
Key Points Summary
पुण्याच्या वाहतूक कोंडीसाठी एचसीएमटीआर, अंतर्गत रिंगरोड आणि बोगद्यांचे जाळे प्रस्तावित.
एचसीएमटीआरमुळे वाहतूक २५ ते ३० टक्क्यांनी कमी होण्याची अपेक्षा.
प्रकल्पातून पुण्यातील सर्व मेट्रो मार्गिकांना जोडणी देण्याचे नियोजन.
एचसीएमटीआरच्या बांधकामासाठी सुमारे ९ हजार कोटी रुपये अपेक्षित.
भूसंपादनासाठी सुमारे ३ हजार कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित.
एचसीएमटीआर २०२८ पर्यंत पूर्ण करण्याचे लक्ष्य.
अंतर्गत रिंगरोडची लांबी ८३.१२ किलोमीटर.
रिंगरोडमध्ये ४४ गावांचा समावेश.
रिंगरोडचा अंदाजित खर्च २५,१५९.८८ कोटी रुपये.
रिंगरोडचे काम पाच टप्प्यांत राबविण्याचे नियोजन.
खासगी भूसंपादनासाठी रोख मोबदला देण्याची सूचना.
पुण्यात तीन मार्गांवर बोगद्यांचे जाळे प्रस्तावित.
प्रकल्प सध्या नियोजन, सर्वेक्षण, वित्तीय आराखडा आणि भूसंपादन प्रक्रियेत आहेत.
पुणे अंतर्गत रिंगरोडचे पाच टप्पे
पहिला टप्पा: सोळू इंटरचेंज–वडगाव शिंदे आणि लोहगाव–वाघोली
दुसरा टप्पा: वाघोली–कदमवाक वस्ती — ९.३६ किलोमीटर
तिसरा टप्पा: कदमवाक वस्ती–जांभूळवाडी — २१.४८ किलोमीटर
चौथा टप्पा: जांभूळवाडी–भूगाव — १४.२१ किलोमीटर
पाचवा टप्पा: भूगाव–परंदवाडी — २५.८० किलोमीटर
प्रस्तावित बोगद्यांचे मार्ग
भोसरी–उंड्री–नवीन विमानतळ: ३६ किलोमीटर; त्यामध्ये १० किलोमीटर उन्नत मार्ग
रामनदी-भूगाव–राजाराम पूल: ८ किलोमीटर
तळजाई टेकडी–पद्मावती–हिंगणे: १.६५ किलोमीटर