नाशिक (Nashik): नाशिकमधील केंद्रीय ऊर्जा संशोधन संस्थेच्या (CPRI) परिसरात अत्याधुनिक इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी Centre of Excellence for EV Testing उभारण्याचा प्रस्ताव राज्याचे अन्न, नागरी पुरवठा व ग्राहक संरक्षण मंत्री छगन भुजबळ यांनी मांडला आहे. या केंद्रामुळे नाशिकला इलेक्ट्रिक वाहन (EV) आणि इलेक्ट्रिक मोबिलिटी क्षेत्रातील राष्ट्रीय स्तरावरील केंद्र म्हणून विकसित करण्याची संधी निर्माण होऊ शकते. यासाठी प्रस्तावाचा व्यवहार्यता अभ्यास करून सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) तयार करण्याची मागणी भुजबळ यांनी केली आहे.
भुजबळ यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि केंद्रीय ऊर्जा मंत्री मनोहरलाल खट्टर यांना पत्र पाठवून याबाबत आवश्यक कार्यवाही करण्याची मागणी केली आहे. महाराष्ट्र शासनाने केंद्रीय ऊर्जा मंत्रालय आणि CPRI कडे शिफारस करून व्यवहार्यता अभ्यास सुरू करावा, अशी भूमिका त्यांनी मांडली आहे.
नाशिकची औद्योगिक पार्श्वभूमी उपयुक्त
नाशिक जिल्ह्याला औद्योगिक, इलेक्ट्रिकल आणि ऑटोमोबाईल क्षेत्राची मजबूत पार्श्वभूमी आहे. ऑटोमोबाईल, इंजिनिअरिंग, इलेक्ट्रिकल आणि ऑटोमोबाईल घटक निर्मिती करणारे उद्योग, कुशल मनुष्यबळ, तांत्रिक शिक्षण संस्था आणि विकसित औद्योगिक परिसंस्था येथे उपलब्ध आहे. त्यामुळे EV क्षेत्रासाठी अत्याधुनिक चाचणी सुविधा उभारल्यास या औद्योगिक क्षमतेला नवी दिशा मिळू शकते, असे भुजबळ यांनी पत्रात नमूद केले आहे.
देशात इलेक्ट्रिक वाहनांची निर्मिती आणि वापर वाढत असल्याने वाहने, बॅटरी, चार्जिंग प्रणाली, पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स आणि EV शी संबंधित घटकांची चाचणी, प्रमाणन आणि मान्यता देण्यासाठी आधुनिक सुविधांची गरज वाढत आहे. सध्या उत्पादकांना अशा चाचणी आणि प्रमाणन सुविधांसाठी इतर ठिकाणांवर अवलंबून राहावे लागते.
CPRIच्या विद्यमान पायाभूत सुविधांचा विस्तार करून त्याच परिसरात EV टेस्टिंग सुविधा उभारल्यास महाराष्ट्रातील आणि नाशिकमधील EV तसेच ऑटोमोबाईल घटक उत्पादकांना त्याचा फायदा होऊ शकतो. स्थानिक पातळीवर चाचणी आणि प्रमाणनाची सुविधा उपलब्ध झाल्यास उत्पादकांचा वेळ आणि खर्च कमी होण्यास मदत होईल, असा दावा भुजबळ यांनी केला आहे.
संशोधन आणि नवकल्पनांना चालना
प्रस्तावित केंद्र केवळ वाहनांच्या चाचणीपुरते मर्यादित न ठेवता बॅटरी तंत्रज्ञान, चार्जिंग पायाभूत सुविधा आणि पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स या क्षेत्रांतील संशोधन व विकासासाठी केंद्र म्हणून विकसित करता येऊ शकते. यामुळे नवीन तंत्रज्ञानाची चाचणी, प्रमाणीकरण आणि नवकल्पनांना चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
या केंद्रातून EV आणि इलेक्ट्रिक मोबिलिटी क्षेत्रातील अत्याधुनिक कौशल्य विकासाला संधी मिळू शकते. त्यातून कुशल मनुष्यबळ तयार होण्याबरोबरच प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष रोजगारनिर्मितीलाही चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
नाशिकमध्ये अत्याधुनिक EV टेस्टिंग इकोसिस्टिम विकसित झाल्यास देशातील इलेक्ट्रिक वाहन उत्पादक तसेच संबंधित घटक निर्मिती करणाऱ्या कंपन्यांना नाशिककडे आकर्षित करण्यास मदत होऊ शकते. त्यातून शहराच्या औद्योगिक विकासालाही चालना मिळू शकते.
व्यवहार्यता अभ्यासाची मागणी
या प्रस्तावासाठी महाराष्ट्र शासनाने केंद्रीय ऊर्जा मंत्रालय आणि CPRI कडे शिफारस करून व्यवहार्यता अभ्यास आणि DPR तयार करण्यासाठी आवश्यक कार्यवाही करावी, अशी मागणी भुजबळ यांनी केली आहे.
Key Points
CPRI परिसरात Centre of Excellence for EV Testing उभारण्याचा प्रस्ताव,
व्यवहार्यता अभ्यास आणि DPR तयार करण्याची छगन भुजबळांची मागणी,
EV, बॅटरी, चार्जिंग आणि पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्सच्या चाचणीला सुविधा मिळण्याची शक्यता,
संशोधन, नवकल्पना आणि कौशल्य विकासाला चालना देण्याचा प्रस्ताव,
नाशिकमध्ये EV उद्योग आणि संबंधित कंपन्यांना आकर्षित करण्याची संधी.