पुणे (Pune): दक्षिण पुण्यातील लाखो नागरिकांची रोजच्या कोंडीतून मुक्तता करण्यासाठी आणि रखडलेल्या कात्रज-कोंढवा रस्ता रुंदीकरणाला गती देण्यासाठी पुणे महानगरपालिकेने (PMC) धडक मोहीम राबवली आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून रखडलेल्या या प्रकल्पासाठी महापालिकेने मागील अवघ्या एका महिन्यात पहिल्या टप्प्यातील ५० मीटर रस्त्यासाठी तब्बल ८४ मिळकतींचा यशस्वी ताबा मिळवला आहे.
पुणे शहरातील सर्वाधिक रहदारीच्या आणि अपघातांच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील मानल्या गेलेल्या कात्रज-कोंढवा रस्ता रुंदीकरण प्रकल्पाचा मार्ग अखेर मोकळा झाला आहे. २०१७ मध्ये ३.५ किलोमीटर लांबीच्या या रस्त्याच्या रुंदीकरणाचे काम सुरू करण्यात आले होते. मात्र, भूसंपादन पूर्ण न करताच काम हाती घेतल्यामुळे आणि जागा मालकांच्या विरोधामुळे हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प गेल्या नऊ वर्षांपासून रखडला होता. अखेर पुणे महानगरपालिका आणि जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या संयुक्त प्रयत्नांमुळे भूसंपादनाचा सर्वात मोठा तिढा सुटला आहे.
२७६ कोटींचा रोख मोबदला आणि टीडीआरचा तिढा
प्रारंभी विकास आराखड्यानुसार हा रस्ता एकूण ८४ मीटर रुंद करण्याचे नियोजन होते आणि त्यानुसार टेंडर प्रसिद्ध करण्यात आले होते. मात्र, मोठ्या प्रमाणावर खाजगी जमीन संपादित करण्यासाठी येणारा हजारो कोटींचा खर्च आणि जागा मालकांचा टीडीआर (TDR) किंवा एफएसआय (FSI) घेण्यास असलेला तीव्र विरोध, यामुळे काम ठप्प झाले होते. टीडीआरचे दर बाजारात कमी झाल्यामुळे अनेक जमीनदारांनी थेट रोख मोबदल्याची मागणी केली होती. यावर तोडगा म्हणून राज्य सरकार आणि महापालिकेने मिळून भूसंपादनासाठी सुमारे २७६ कोटी रुपयांचा निधी जिल्हाधिकारी कार्यालयाकडे वर्ग केला. या रोख मोबदल्याच्या फॉर्म्युलामुळेच एकाच महिन्यात ८४ मिळकतींचा ताबा मिळवण्यात यश आले असून उर्वरित २५ मिळकतीही लवकरच ताब्यात घेतल्या जातील.
पहिल्या टप्प्यात ५० मीटरचा व्यावहारिक बदल
भूसंपादनाचा अवाढव्य खर्च आणि वेळेची बचत करण्यासाठी महापालिकेने ८४ मीटरऐवजी पहिल्या टप्प्यात ५० मीटरचा रस्ता प्राधान्याने विकसित करण्याचा व्यावहारिक निर्णय घेतला आहे. या ५० मीटर रुंदीमध्ये वेगवान वाहतुकीसाठी मुख्य मार्गिका, स्थानिक रहिवासी व प्रवाशांच्या सोयीसाठी रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला सेवा रस्ते, पावसाळ्यात पाणी साचू नये म्हणून अद्ययावत पावसाळी गटारे आणि माऊलीनगर येथे वाहतूक विनाव्यत्यय सुरू राहण्यासाठी ग्रेड सेपरेटरची उभारणी केली जाणार आहे.
कात्रज उड्डाणपुलाचा मार्ग मोकळा
या मोठ्या भूसंपादनामुळे राजस चौक येथे राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणातर्फे उभारण्यात येणाऱ्या कात्रज उड्डाणपुलाच्या उतरणाऱ्या मार्गाचा (Ramp) अत्यंत क्लिष्ट अडथळा आता दूर झाला आहे. जागा ताब्यात आल्यामुळे महापालिकेच्या पथ विभागाने तेथे तातडीने प्रत्यक्ष बांधकाम सुरू केले आहे. महापालिका आयुक्त नवल किशोर राम आणि जिल्हाधिकारी जितेंद्र डुडी यांच्या संयुक्त देखरेखीखाली या संपूर्ण कामाचे सूक्ष्म नियोजन केले जात असून, जून २०२६ पर्यंत या रस्त्याचे मुख्य काम पूर्ण करण्याचे ध्येय प्रशासनाने ठेवले आहे.
Key Points Summary
कात्रज-कोंढवा रस्त्यावरील ८४ मिळकतींचा ताबा मिळवण्यात पुणे मनपाला यश.
उर्वरित २५ मिळकतींचा ताबा पुढील काही दिवसांत घेतला जाणार.
भूसंपादनाचा खर्च भागवण्यासाठी २७६ कोटींचा निधी जिल्हाधिकारी कार्यालयात जमा.
जागा मालकांना टीडीआर ऐवजी थेट रोख मोबदला देण्याचा निर्णय ठरला यशस्वी.
पहिल्या टप्प्यात रस्ता ८४ मीटरऐवजी ५० मीटर रुंद केला जाणार.
राजस चौकातील उड्डाणपुलाच्या रॅम्पचे काम जागा मिळाल्यामुळे तातडीने सुरू.