मुंबई (Mumbai): महाराष्ट्राला देशातील सर्वात मोठे जहाजबांधणी आणि सागरी औद्योगिक केंद्र बनवण्यासाठी राज्य सरकारने अतिशय महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. पालघर जिल्ह्यातील नांदगाव येथे सुमारे ४,१५० कोटी रुपयांच्या अवाढव्य गुंतवणुकीतून अत्याधुनिक 'युनायटेड साधव इंटिग्रेटेड मेरीटाईम कॉम्प्लेक्स' उभारण्याचा प्रस्ताव सादर करण्यात आला असून, यामुळे राज्याच्या सागरी अर्थव्यवस्थेला नवी दिशा मिळणार आहे.
महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीवर जगातील सर्वात मोठ्या बंदरांपैकी एक असलेल्या वाढवण बंदराचे काम वेगात सुरू असतानाच, आता या बंदराला जोडून आणखी एका महाकाय प्रकल्पाची पायाभरणी केली जाणार आहे. पालघरमधील नांदगाव येथे भव्य 'युनायटेड साधव इंटिग्रेटेड मेरीटाईम कॉम्प्लेक्स' उभारण्याबाबत मंत्रालयात एका उच्चस्तरीय बैठकीचे आयोजन करण्यात आले होते. या बैठकीत मत्स्यव्यवसाय व बंदरे मंत्री नितेश राणे यांनी या प्रकल्पाच्या जागेची तात्काळ संयुक्त पाहणी करून अहवाल सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
या महत्त्वपूर्ण बैठकीला महाराष्ट्र सागरी महामंडळाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी प्रदीप पी, 'युनायटेड साधव मेरीटाईम'चे वेदांत चौधरी आणि इतर वरिष्ठ शासकीय अधिकारी उपस्थित होते.
६०० एकर जागेवर जागतिक दर्जाची यंत्रणा
महाराष्ट्र मेरीटाईम बोर्डासमोर सादर करण्यात आलेल्या या विकास आराखड्यानुसार, नियोजित वाढवण बंदराजवळ ६०० एकर विस्तीर्ण क्षेत्रामध्ये हे जागतिक दर्जाचे एकात्मिक केंद्र उभारले जाईल. या संकुलामध्ये आधुनिक जहाजबांधणी, जहाजांची दुरुस्ती, भव्य ड्राय डॉक, ऑफशोअर सेवा आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे पर्यावरणपूरक अशा 'ग्रीन शिप रिसायकलिंग' केंद्राचा समावेश असेल. या संपूर्ण प्रकल्पासाठी साधारण ५०० दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सची थेट गुंतवणूक केली जाणार असून, येत्या दोन वर्षांत पहिल्या टप्प्यातील कामाला प्रत्यक्ष सुरुवात करण्याचे नियोजन आहे.
Megaproject स्टेटस आणि टेंडरपूर्वीच्या शासकीय मागण्या
या महाकाय प्रकल्पाच्या यशस्वी अंमलबजावणीसाठी कंपनीच्या वतीने राज्य सरकारकडे विविध सवलतींची मागणी करण्यात आली आहे. यामध्ये नांदगाव येथील प्रस्तावित जागा ३० वर्षांच्या नूतनीकरण योग्य भाडेपट्ट्यावर देणे, या प्रकल्पाला 'मेगा प्रोजेक्ट'चा दर्जा देणे, जलद मंजुरीसाठी 'सिंगल विंडो' यंत्रणा कार्यान्वित करणे, थेट भांडवली अनुदान देणे आणि स्थानिक युवकांसाठी कौशल्य विकास प्रशिक्षण सुरू करणे या मागण्यांचा प्रामुख्याने समावेश आहे.
या प्रकल्पासाठीच्या टेंडर प्रक्रिया आणि इतर प्रशासकीय मंजुरी मिळवण्यापूर्वी, महाराष्ट्र सागरी महामंडळाच्या अधिकाऱ्यांनी कंत्राटदार कंपनीच्या प्रतिनिधींसोबत प्रत्यक्ष नांदगाव परिसरात जाऊन भौगोलिक आणि तांत्रिक पाहणी करावी आणि त्याचा सविस्तर अहवाल सादर करावा, अशा सूचना मंत्री नितेश राणे यांनी दिल्या आहेत.
महाराष्ट्राच्या 'ब्लू इकॉनॉमी'ला गती
"महाराष्ट्र हे सागरी क्षेत्रात देशातील अग्रगण्य राज्य बनण्यासाठी पूर्णपणे कटिबद्ध आहे. आम्ही केवळ औद्योगिक गुंतवणूक आणत नसून, त्यासोबत शाश्वत विकास, हरित तंत्रज्ञान आणि स्थानिक युवकांसाठी हजारो रोजगार निर्माण करणाऱ्या प्रकल्पांना सर्वोच्च प्राधान्य देत आहोत," असा विश्वास मंत्री नितेश राणे यांनी व्यक्त केला. वाढवण बंदराजवळ होणाऱ्या या प्रकल्पामुळे देशांतर्गत जहाजबांधणी क्षमतेत मोठी वाढ होईल आणि परदेशी दुरुस्ती केंद्रांवरील भारताचे अवलंबित्व कमी होईल.
Key Points Summary
पालघर जिल्ह्यातील नांदगाव येथे ४,१५० कोटी रुपयांचा भव्य मेरीटाईम कॉम्प्लेक्स उभारण्याचा प्रस्ताव.
वाढवण खोल पाण्याच्या बंदराजवळ ६०० एकर क्षेत्रात जागतिक दर्जाचे शिपयार्ड आणि ड्राय डॉक उभारणार.
या प्रकल्पासाठी ५०० दशलक्ष डॉलर्सची गुंतवणूक होणार असून पहिल्या टप्प्यातील काम पुढील दोन वर्षांत सुरू होणार.
प्रकल्पात आधुनिक जहाजबांधणी, दुरुस्तीसह पर्यावरणपूरक 'ग्रीन शिप रिसायकलिंग' सुविधा असणार.
कंपनीकडून ३० वर्षांच्या नूतनीकरणयोग्य भाडेपट्ट्यावर जमिनीची आणि मेगा प्रोजेक्टच्या दर्जाची मागणी.
मंत्री नितेश राणे यांच्याकडून महाराष्ट्र सागरी महामंडळाला तात्काळ प्रत्यक्ष पाहणी करून अहवाल सादर करण्याचे निर्देश.