नाशिक (Nashik): नाशिक जिल्ह्यातील प्रमुख राज्य महामार्ग आणि राष्ट्रीय महामार्गांवर प्रवाशांना मूलभूत सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी सार्वजनिक बांधकाम विभागाने चार ठिकाणी जनसुविधा केंद्रे उभारण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. या केंद्रांमध्ये महिला, पुरुष आणि दिव्यांगांसाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहे, २४ तास पाणी व वीजपुरवठा, पार्किंग, सौरऊर्जा आणि इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी (EV) चार्जिंग स्टेशन अशा सुविधा उपलब्ध होणार आहेत.
नाशिक सार्वजनिक बांधकाम मंडळाने या प्रकल्पांसाठी डिझाईन, बांधकाम, वित्तपुरवठा, संचालन आणि देखभाल (DBFOT) या स्वरूपात इच्छुकांकडून स्वारस्य देकार मागवले आहेत. केंद्रांचा सवलत कालावधी १५ वर्षांचा राहणार आहे.
सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या रस्त्यांवरून प्रवास करताना वाहनधारकांना, विशेषतः महिलांना, स्वच्छतागृहांसारख्या मूलभूत सुविधांच्या अभावामुळे गैरसोयीचा सामना करावा लागतो. ही अडचण दूर करण्यासाठी जिल्ह्यातील चार महत्त्वाच्या मार्गांवर जनसुविधा केंद्रे उभारून त्यांचे संचालन करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे.
चार ठिकाणी जनसुविधा केंद्रे
प्रस्तावित चारही केंद्रे जिल्ह्यातील वेगवेगळ्या भागांतील महत्त्वाच्या मार्गांवर उभारण्यात येणार आहेत.
- देशमाणे बु. : नाशिक-निफाड-येवला-वैजापूर मार्गावर पहिले केंद्र प्रस्तावित आहे. येथे उपलब्ध ११,८०० चौरस मीटर जागेपैकी १,८०० चौरस मीटर जागा प्रकल्पासाठी वापरली जाणार आहे.
- गिरणारे : अडगाव-गिरणारे-वाघेरा-चिंचवड-खेड-हरसूल-खडक-ओझर-घोडबारी राज्य मार्ग २८ वर दुसरे केंद्र उभारण्यात येणार आहे. उपलब्ध २,१०० चौरस मीटर जागेपैकी १,८०० चौरस मीटर जागा प्रकल्पासाठी राखीव आहे.
- चिखल ओहोळ : मुंबई-नाशिक-धुळे-आग्रा राष्ट्रीय महामार्ग ३ वर तिसरे केंद्र प्रस्तावित आहे. येथे उपलब्ध २३,२०० चौरस मीटर जागेपैकी १,८०० चौरस मीटर जागेवर केंद्र उभारले जाणार आहे.
- सुरगाणा : सौंदाणे (NH-3)-देवळा-कळवण-कनाशी-हटगड-खडकी-सुरगाणा-उंबरठा-वाघाई राज्य मार्ग २२ वर चौथे केंद्र उभारण्यात येणार आहे. येथे उपलब्ध १,६९,७०० चौरस मीटर जागेपैकी १,८०० चौरस मीटर जागा प्रकल्पासाठी वापरली जाणार आहे.
महिलांसाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहे
प्रत्येक जनसुविधा केंद्रात महिलांसाठी किमान पाच स्वच्छतागृहे, पुरुषांसाठी पाच युरिनल आणि दोन स्वच्छतागृहे उभारण्याची तरतूद आहे. पुरुष आणि महिलांसाठी स्वतंत्र दिव्यांग स्वच्छतागृहे तसेच दिव्यांगांसाठी रॅम्पची सुविधाही उपलब्ध करून दिली जाणार आहे.
पाण्याची टाकी, सांडपाणी व्यवस्थापनासाठी सेप्टिक टँक किंवा बायोडायजेस्टर, सोकपिट आणि २४ तास पाणीपुरवठ्याची व्यवस्था केली जाणार आहे.
याशिवाय केंद्रांना काँक्रिटचा पोहोच रस्ता, पार्किंग, लँडस्केपिंग, संरक्षक भिंत आणि सुरक्षा कक्ष असणार आहे. रूफटॉप सोलर, स्ट्रीट लाइट, ईव्ही चार्जिंग स्टेशन, सॅनिटरी पॅड व्हेंडिंग मशीन आणि सीसीटीव्ही कॅमेरेही उभारण्यात येणार आहेत.
व्यावसायिक स्टॉलमधून उत्पन्नाची मुभा
जनसुविधा केंद्रालगत किमान ४ बाय ३ मीटर आकाराचे व्यावसायिक स्टॉल उभारण्याची मुभा राहणार आहे. खाद्यपदार्थ केंद्र किंवा कॅफेटेरियासारख्या व्यवसायातून तसेच परवानगीच्या जागेत जाहिरातीद्वारे सवलतधारकाला उत्पन्न मिळवता येणार आहे.
मात्र, व्यावसायिक वापर करतानाही प्रवाशांसाठी मूलभूत जनसुविधा कायमस्वरूपी उपलब्ध ठेवण्याची जबाबदारी सवलतधारकावर राहणार आहे. टेंडरमधील अटीनुसार स्वच्छतागृह वापरासाठी नागरिकांकडून कोणतेही शुल्क आकारता येणार नाही.
केंद्रांची २४ तास देखभाल, स्वच्छता आणि सुरक्षा करण्याची जबाबदारीही सवलतधारकाची असेल. प्रत्येक ठिकाणी स्वच्छता कर्मचारी नियुक्त करणे, नियमित कचरा उचलणे, तक्रारींचे निराकरण करणे आणि आवश्यक साहित्य उपलब्ध ठेवणे बंधनकारक राहणार आहे.
Key Points
नाशिक जिल्ह्यात चार प्रमुख मार्गांवर जनसुविधा केंद्रे उभारण्याची प्रक्रिया सुरू
देशमाणे बु., गिरणारे, चिखल ओहोळ आणि सुरगाणा येथे केंद्रे प्रस्तावित
१५ वर्षांचा सवलत कालावधी; DBFOT पद्धतीने प्रकल्पाची उभारणी व देखभाल
महिलांसाठी पाच, पुरुषांसाठी दोन स्वच्छतागृहे व पाच युरिनलची तरतूद
ईव्ही चार्जिंग, सौरऊर्जा, पार्किंग आणि दिव्यांगांसाठी स्वतंत्र सुविधा
स्वच्छतागृह वापरासाठी शुल्क आकारता येणार नाही; २४ तास स्वच्छता व देखभाल बंधनकारक