नाशिक (Nashik): आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी महत्त्वाच्या ठरणाऱ्या ६६.१५ किलोमीटर लांबीच्या बाह्य रिंगरोड प्रकल्पाच्या कामाला आता मोठी गती मिळाली आहे. प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या ३८५ हेक्टरपैकी तब्बल ३३० हेक्टर भूसंपादनाची तांत्रिक प्रक्रिया जिल्हा प्रशासनाने पूर्ण केली असून, २५ पैकी १९ गावांमधील मार्ग आता मोकळा झाला आहे. उर्वरित दोन गावांमध्ये शनिवारपासून (ता. २ मे) संयुक्त मोजणी सुरू होणार असून मे अखेरपर्यंत संपूर्ण प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे प्रशासनाचे उद्दिष्ट आहे.
नाशिक शहराभोवती उभारण्यात येणारा बाह्य रिंगरोड हा आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वपूर्ण प्रकल्प आहे. या प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या जमिनीपैकी सुमारे ८५ टक्के जमिनीचे संपादन पूर्ण झाल्याने आता प्रत्यक्ष कामाला लवकरच सुरुवात होण्याची चिन्हे आहेत. ६६.१५ किलोमीटर लांबीचा हा मार्ग नाशिक तालुक्यातील २२ आणि दिंडोरीतील ३ अशा एकूण २५ गावांमधून जाणार आहे.
थेट खरेदीचा पर्याय ठरला यशस्वी
सिंहस्थ कुंभमेळा दीड वर्षावर असल्याने आणि रिंगरोडचे काम ३१ मार्च २०२७ पर्यंत पूर्ण करण्याचे आव्हान असल्याने प्रशासनाने 'थेट खरेदी'चा मार्ग स्वीकारला होता. २५ मार्चपर्यंत १६५ हेक्टर क्षेत्र थेट खरेदीसाठी शेतकऱ्यांनी संमती दर्शवली होती, त्यानंतर महिनाभरात हा आकडा ३३० हेक्टरपर्यंत पोहोचला आहे. एकूण ३८५ हेक्टरपैकी ३६५ हेक्टर खाजगी आणि २० हेक्टर सरकारी जमिनीची या प्रकल्पासाठी गरज आहे.
काही गावांचा विरोध आणि न्यायालयीन लढा
प्रकल्पातील एकूण २५ गावांपैकी सारुळ, राजुरबहुला आणि जलालपूर या पेसा क्षेत्रातील गावांमधील काही शेतकऱ्यांनी भूसंपादन प्रक्रियेला विरोध दर्शवत मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली आहे. २०१३ च्या भूसंपादन कायद्यातील तरतुदींचे उल्लंघन झाल्याचा आणि सामाजिक परिणाम अभ्यासाचा (SIA) अभाव असल्याचा दावा याचिकाकर्त्यांनी केला आहे. मात्र, रिंगरोड हा प्रकल्प सामाजिक परिणाम अभ्यासाच्या कक्षेत येत नसल्याचे प्रशासनाचे म्हणणे असून, ही बाब न्यायालयाच्या निदर्शनास आणून दिली जाणार आहे.
पुढील पाऊल काय?
जिल्हाधिकारी आयूष प्रसाद यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, विरोध असलेल्या चार गावांमधील भाग वगळता इतर सर्व ठिकाणी प्रक्रिया वेगाने सुरू आहे. २ मे पासून दोन गावांमध्ये संयुक्त मोजणीचे काम हाती घेतले जाईल. मे अखेरपर्यंत उर्वरित भूसंपादन पूर्ण करून प्रत्यक्ष बांधकामाला सुरुवात करण्याचे प्रशासनाचे नियोजन आहे. यामुळे नाशिककरांना कुंभमेळ्यापूर्वी एक सुसज्ज बाह्य वळण रस्ता उपलब्ध होण्याची आशा पल्लवीत झाली आहे.
Key Points Summary
६६.१५ किलोमीटर रिंगरोडसाठी ३८५ पैकी ३३० हेक्टर भूसंपादन पूर्ण.
२५ पैकी १९ गावांमधील तांत्रिक प्रक्रिया यशस्वीरित्या पार पडली.
२ मे पासून दोन नवीन गावांमध्ये संयुक्त मोजणी सुरू होणार.
पेसा क्षेत्रातील ३ गावांचा विरोध; प्रकरण मुंबई उच्च न्यायालयात प्रलंबित.
३१ मार्च २०२७ पूर्वी प्रकल्प पूर्ण करण्याचे जिल्हा प्रशासनाचे उद्दिष्ट.