नाशिक (Nashik): आगामी सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ च्या पूर्वतयारीसाठी नाशिक महानगरपालिका प्रशासनाने आतापासूनच कंबर कसली आहे. सिंहस्थाशी संबंधित मंजूर झालेली सर्व विकासकामे पूर्ण करण्यासाठी केवळ ९ महिन्यांचा अवधी शिल्लक राहिला आहे. त्यातच पावसाळ्याचे तीन महिने वजा केल्यास प्रत्यक्ष कामासाठी जेमतेम सहा महिने मिळणार असल्याने, पाणीपुरवठा आणि मलनिस्सारण विभागांतर्गत सुरू असलेली तब्बल १७०० कोटी रुपयांची महाकाय कामे पावसाळ्यातही न थांबवता अखंडपणे सुरू ठेवण्याचा धाडसी निर्णय महापालिका प्रशासनाने घेतला आहे.
नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे २०२७ मध्ये होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी देशभरातून कोट्यवधी भाविक आणि साधू-महंत दाखल होणार आहेत. या पार्श्वभूमीवर शहरात पायाभूत सुविधा भक्कम करण्याचे मोठे आव्हान नाशिक महापालिकेसमोर आहे. सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या कामांसाठी शासनाने दिलेली अधिकृत मुदत ३१ मार्च २०२७ पर्यंत आहे. ही अंतिम मुदत गाठण्यासाठी प्रशासनाने आता पावसाळ्यातही कामे सुरू ठेवण्याची भूमिका घेतली असून, संथ गतीने काम करणाऱ्या कंत्राटदारांना महापालिकेच्या पाणीपुरवठा विभागाने तातडीने नोटिसा बजावल्या आहेत.
२४ तास पाण्यासाठी ४०० कोटींची मुकणे धरण योजना
सिंहस्थाच्या काळात साधुग्राम आणि संपूर्ण शहरात २४ तास अखंड पाणीपुरवठा करण्यासाठी महापालिकेकडून विविध महत्त्वाचे प्रकल्प राबवले जात आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने खालील प्रकल्पांचा समावेश आहे:
मुकणे धरण पाणी पुरवठा योजना: ४०० कोटी रुपयांचा हा अत्यंत महत्त्वाचा प्रकल्प आहे.
अमृत योजना जलवाहिनी: ३५० कोटी रुपयांच्या निधीतून नवीन जलवाहिन्या टाकण्याचे काम सुरू आहे.
विल्होळी ते साधुग्राम थेट जलवाहिनी: सिंहस्थात येणाऱ्या भाविकांना मुबलक पाणी मिळावे यासाठी विल्होळी जलशुद्धीकरण केंद्रापासून थेट साधुग्रामपर्यंत स्वतंत्र जलवाहिनी युद्धपातळीवर टाकली जात आहे.
या सर्व कामांना गती देऊन ती मार्च २०२७ पूर्वी कोणत्याही परिस्थितीत पूर्ण करण्याचे निर्देश महापालिका आयुक्त आणि संबंधित विभागाच्या वतीने देण्यात आले आहेत.
गोदावरी प्रदूषणमुक्तीसाठी १७०० कोटींचे 'एसटीपी' प्रकल्प
सिंहस्थ काळात गोदावरी नदीचे पावित्र्य राखणे आणि नदीपात्र पूर्णपणे प्रदूषणमुक्त करणे हे प्रशासनासमोरील सर्वात मोठे आव्हान आहे. गोदावरीत मिसळणारे शहरातील विविध नाल्यांचे सांडपाणी कायमचे बंद करण्यासाठी महापालिकेने 'हॅम' (Hybrid Annuity Model - HAM) योजनेतून तब्बल १७०० कोटी रुपयांचे मलनिस्सारण प्रकल्प (STP - Sewage Treatment Plant) हाती घेतले आहेत.
या अंतर्गत शहरातील ड्रेनेज लाईन आणि सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रांची कामे मोठ्या प्रमाणावर सुरू आहेत. या कामांसाठी अमृत योजनेचा उर्वरित निधीही वळवण्यात आला आहे. पावसाळ्यात जर ही ड्रेनेजची कामे बंद ठेवली, तर पुढील वर्षी मार्चपर्यंत ती पूर्ण करणे अशक्य होईल. त्यामुळे सध्या नाशिकमध्ये पाऊस लांबणीवर पडलेला असताना या परिस्थितीचा फायदा घेऊन कामे अधिक वेगाने करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
पाणीपुरवठा विभागाने सर्व संबंधित ठेकेदारांना ताकीद दिली आहे की, पावसाळ्याचे कारण पुढे करून कामे बंद ठेवता येणार नाहीत. वेळेत कामे पूर्ण न केल्यास कंत्राटदारांवर कडक दंडात्मक कारवाई करण्याचा इशाराही मनपाने दिला आहे.
Key Points Summary
सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या कामांची अंतिम मुदत ३१ मार्च २०२७ असल्याने मनपाकडून कामांचा वेग वाढवण्याचा निर्णय.
मुकणे धरण पाणी योजना, अमृत जलवाहिनी आणि सांडपाणी प्रकल्पांची १,७०० कोटींची कामे पावसाळ्यातही सुरू राहणार.
विल्होळी ते साधुग्राम दरम्यान २४ तास पाणी पुरवणारी विशेष जलवाहिनी टाकण्याचे काम वेगाने सुरू.
संथ गतीने काम करणाऱ्या आणि पावसाळ्यात काम थांबवण्याची शक्यता असलेल्या कंत्राटदारांना मनपाच्या नोटिसा.
गोदावरी नदी प्रदूषणमुक्त करण्यासाठी हॅम (HAM) योजनेतून ड्रेनेज आणि मलनिस्सारणाची कामे केली जाणार पूर्ण.
पावसाळ्याचे तीन महिने काम बंद राहिल्यास नियोजित मुदतीत प्रकल्प पूर्ण करणे अशक्य असल्याने प्रशासनाची मोठी पावले.