मुंबई (Mumbai): मुंबई-अहमदाबाद ५०८ किमी हाय-स्पीड रेल्वे प्रकल्पाची सुधारित किंमत सुमारे २.१ लाख कोटींवर पोहोचल्याचे ताज्या अहवालातून समोर आले आहे. सुधारित खर्चाच्या मंजुरीचा प्रस्ताव केंद्रीय मंत्रिमंडळासमोर ठेवण्यात आल्याचे समजते. या प्रकल्पाचा मूळ अंदाज सुमारे १.१ लाख कोटी रुपये इतका होता. त्यामुळे प्रकल्पाच्या खर्चात सुमारे १ लाख कोटी रुपयांची भर पडली आहे.
खर्चवाढीमागे महाराष्ट्रातील भूसंपादनाला लागलेला वेळ आणि जपानकडून ट्रेनसेट मिळण्यास झालेला विलंब ही प्रमुख कारणे असल्याचे रेल्वे मंत्रालयाच्या सूत्रांकडून समजते. संपूर्ण कॉरिडॉर २०३० पर्यंत पूर्ण होण्याची शक्यता असून, पहिला टप्पा ऑगस्ट २०२७ मध्ये सुरू करण्याचे लक्ष्य आहे.
हा महाराष्ट्राशी थेट संबंधित भारतातील सर्वात मोठ्या पायाभूत प्रकल्पांपैकी एक आहे. खर्चात सुमारे १ लाख कोटींची भर पडत असल्याने सार्वजनिक निधी, प्रकल्पाची आर्थिक व्यवहार्यता, भविष्यातील खर्च आणि वेळापत्रक यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः महाराष्ट्रातील भूसंपादनाचा विलंब हेही खर्चवाढीचे प्रमुख कारण सांगितले जात आहे.
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्प थोडक्यात
प्रकल्पाचा उद्देश
मुंबई आणि अहमदाबाद या दोन प्रमुख शहरांदरम्यान ५०८ किमी अंतरावर भारतातील पहिला हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉर विकसित करणे हा या प्रकल्पाचा उद्देश आहे. भारताच्या रेल्वे पायाभूत सुविधांना आधुनिक बनवण्याबरोबरच मुंबई-अहमदाबाद प्रवासाचा वेळ कमी करण्याचा हा महत्त्वाकांक्षी प्रयत्न आहे.
प्रमुख वैशिष्ट्ये
वेग : गाड्या ३२० किमी प्रतितास वेगाने धावतील. त्यामुळे मुंबई-अहमदाबाददरम्यानचा प्रवास सुमारे २ ते २.५ तासांत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. सध्याच्या गाड्यांना या प्रवासासाठी सुमारे ७ ते ८ तास लागतात.
मार्ग : प्रकल्पात मुंबई, ठाणे, विरार, बोईसर, वापी, बिलिमोरा, सूरत, भरूच, वडोदरा, आनंद, अहमदाबाद आणि साबरमती अशी एकूण १२ स्थानके प्रस्तावित आहेत.
तंत्रज्ञान : हा प्रकल्प जपानच्या शिंकानसेन तंत्रज्ञानावर आधारित आहे. हे तंत्रज्ञान सुरक्षितता आणि कार्यक्षमतेसाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे.
प्रकल्पाची प्रगती
पहिला टप्पा : सूरत ते बिलिमोरा हा अंशतः मार्ग ऑगस्ट २०२७ मध्ये सुरू करण्याचे लक्ष्य आहे.
पूर्ण मार्ग : संपूर्ण मार्ग २०३० पर्यंत कार्यान्वित होण्याची शक्यता आहे.
सध्या प्रकल्पाचे बांधकाम, भूसंपादन आणि तपासणी उपकरणांच्या विकासाची कामे सुरू आहेत.
Key Points
मुंबई-अहमदाबाद ५०८ किमी हाय-स्पीड रेल्वे प्रकल्पाची सुधारित किंमत सुमारे २.१ लाख कोटींवर
मूळ खर्चाचा अंदाज सुमारे १.१ लाख कोटी रुपये
खर्चात सुमारे १ लाख कोटी रुपयांची वाढ
सुधारित खर्चाच्या मंजुरीचा प्रस्ताव केंद्रीय मंत्रिमंडळासमोर ठेवण्यात आल्याचे समजते
महाराष्ट्रातील भूसंपादनाला लागलेला वेळ खर्चवाढीमागील प्रमुख कारणांपैकी एक
जपानकडून ट्रेनसेट मिळण्यास झालेला विलंब हेही खर्चवाढीचे कारण
पहिला टप्पा ऑगस्ट २०२७ मध्ये सुरू करण्याचे लक्ष्य
संपूर्ण ५०८ किमी कॉरिडॉर २०३० पर्यंत पूर्ण होण्याची शक्यता
बुलेट ट्रेनचा प्रस्तावित वेग ३२० किमी प्रतितास
मुंबई-अहमदाबाद मार्गावर एकूण १२ स्थानके प्रस्तावित