मुंबई (Mumbai): ‘तिसरी मुंबई’ अर्थात मुंबई ३.० आणि रायगड-पेण ग्रोथ सेंटरच्या नियोजित विकासासाठी राज्य सरकारने सिंगापूरमधील मॅपलट्री आणि सुरबाना ज्युराँग या संस्थांसोबत भागीदारी केली आहे. रायगड-पेणमध्ये १०० एकरांचा मिश्र-वापर प्रकल्प विकसित करण्याबरोबरच मुंबई ३.०च्या सुमारे ३२४ चौ.कि.मी. क्षेत्राचे एकात्मिक नियोजन केले जाणार आहे. मॅपलट्रीच्या प्रस्तावित प्रकल्पातून १.१ अब्ज डॉलरपेक्षा अधिक परकीय थेट गुंतवणूक अपेक्षित आहे.
सह्याद्री अतिथिगृहात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत या भागीदारीशी संबंधित सामंजस्य करार करण्यात आले. नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, अटल सेतू आणि मुंबई महानगर प्रदेशातील नव्या पायाभूत सुविधांमुळे रायगड परिसरात गुंतवणूक व नागरी विकासाच्या संधी वाढल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी या वेळी सांगितले.
१०० एकरांवर मिश्र-वापर प्रकल्प
रायगड-पेण ग्रोथ सेंटर लिमिटेड आणि मॅपलट्री यांच्यातील करारानुसार १०० एकरांवर मिश्र-वापर प्रकल्प विकसित करण्याचे प्रस्तावित आहे. भांडवली आणि कार्यकारी गुंतवणुकीसह देश-विदेशातील कंपन्या व गुंतवणूकदारांना या प्रकल्पाकडे आकर्षित करण्याची भूमिका मॅपलट्री पार पाडणार आहे. या व्यवहारातून १.१ अब्ज डॉलरपेक्षा अधिक FDI येण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली असली, तरी ही रक्कम अद्याप प्रत्यक्ष गुंतवणूक म्हणून प्राप्त झालेली नाही.
प्रकल्प व्यवस्थापनावर सुरबाना ज्युराँगची देखरेख
सुरबाना ज्युराँगची प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागार म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. संस्थेने रायगड-पेण ग्रोथ सेंटरचा व्हिजन प्लॅन, मास्टर प्लॅन आणि पायाभूत सुविधांचा आराखडा यापूर्वी तयार केला आहे. आता डिझाइन, अभियांत्रिकी आराखडे आणि कंत्राटदारांच्या कामांची तपासणी; बांधकामाची गुणवत्ता व प्रगतीचे मूल्यमापन; करारातील अटींचे पालन आणि आवश्यक सुधारणा सुचविण्याची जबाबदारी तिच्याकडे राहणार आहे.
मुंबई ३.०साठी एकात्मिक आराखडा
‘मुंबई ३.०’च्या नियोजनासाठी सुमारे ३२४ चौ.कि.मी. क्षेत्र विचारात घेण्यात आले आहे. या क्षेत्रातील जमीनवापर, वाहतूक, गृहनिर्माण, व्यावसायिक व औद्योगिक पट्टे, सामाजिक सुविधा आणि अन्य नागरी पायाभूत सुविधांचा एकात्मिक मास्टर प्लॅन तयार केला जाणार आहे. या कामासंदर्भात एमएमआरडीए आणि सुरबाना ज्युराँग यांच्यात जानेवारी २०२६ मध्ये दावोस येथील वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमदरम्यान सामंजस्य करार झाला होता.
नव्या करारांमुळे आंतरराष्ट्रीय भांडवल आणि तांत्रिक कौशल्याची जोड मिळणार असली, तरी प्रकल्पांची प्रत्यक्ष वाटचाल जमीन उपलब्धता, वैधानिक मंजुरी, गुंतवणुकीच्या अंतिम अटी आणि अंमलबजावणीच्या वेळापत्रकावर अवलंबून असेल. सामंजस्य करारांतील कामे वेगाने पुढे नेऊन त्यांचे परिणाम जमिनीवर दिसावेत, असे निर्देश मुख्यमंत्र्यांनी संबंधित संस्थांना दिले.
Key Points
मुंबई ३.० आणि रायगड-पेण ग्रोथ सेंटरच्या विकासासाठी आंतरराष्ट्रीय संस्थांसोबत भागीदारी.
रायगड-पेण ग्रोथ सेंटरमध्ये १०० एकरांचा मिश्र-वापर प्रकल्प प्रस्तावित.
मॅपलट्रीच्या प्रकल्पातून १.१ अब्ज डॉलरपेक्षा अधिक FDI येण्याची अपेक्षा.
ही रक्कम अपेक्षित गुंतवणूक असून प्रत्यक्ष FDI प्राप्त झाल्याची घोषणा अद्याप झालेली नाही.
सुरबाना ज्युराँगची प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागार म्हणून नियुक्ती.
डिझाइन, अभियांत्रिकी आराखडे, कंत्राटदारांची कामे, गुणवत्ता आणि प्रगतीवर संस्थेची देखरेख राहणार.
मुंबई ३.०च्या नियोजनासाठी सुमारे ३२४ चौ.कि.मी. क्षेत्र विचारात घेण्यात आले.
जमीनवापर, वाहतूक, गृहनिर्माण, उद्योग आणि नागरी सुविधांचा एकात्मिक मास्टर प्लॅन तयार होणार.
मास्टर प्लॅनसंदर्भात एमएमआरडीए आणि सुरबाना ज्युराँग यांच्यात जानेवारी २०२६ मध्ये सामंजस्य करार झाला होता.
जमीन, मंजुरी, गुंतवणुकीच्या अंतिम अटी आणि अंमलबजावणीचे वेळापत्रक हे पुढील महत्त्वाचे टप्पे असतील.