मुंबई (Mumbai): महाराष्ट्रातील महिला प्रवाशांसाठी, विशेषतः स्तनदा मातांसाठी, एसटी बसस्थानकांवर सुरक्षित आणि खासगी सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने टोयोटा किर्लोस्कर मोटर प्रायव्हेट लिमिटेडसोबत सामंजस्य करार केला आहे. या करारानुसार राज्यातील एसटी बसस्थानकांवर तीन आर्थिक वर्षांत एकूण १२५ ‘हिरकणी कक्ष’ उभारण्याचे नियोजन आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या प्रमुख उपस्थितीत हा करार करण्यात आला. यावेळी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार आणि परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक उपस्थित होते.
महिलांना, विशेषतः स्तनदा मातांना, प्रवासादरम्यान बाळाची निगा राखण्यासाठी स्वच्छ, सुरक्षित आणि खासगी जागा उपलब्ध करून देणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे. एसटीच्या बसस्थानकांवर मातृत्वासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने हा प्रकल्प राबविण्यात येणार आहे.
टोयोटाच्या सीएसआर निधीतून सुविधा
या प्रकल्पासाठी टोयोटा किर्लोस्कर मोटर प्रायव्हेट लिमिटेडकडून कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR) उपक्रमांतर्गत सहकार्य करण्यात येणार आहे. सामंजस्य करारानुसार अंदाजे ३ मीटर × ३ मीटर आकाराचे प्री-फॅब्रिकेटेड ‘हिरकणी कक्ष’ एसटी बसस्थानकांवर उभारण्यात येतील.
या कक्षांमध्ये स्तनपान आणि बाळाची निगा राखण्यासाठी सुरक्षित व खासगी जागेसोबत आवश्यक फर्निचर, फिक्स्चर, अंतर्गत वायरिंग, विद्युतीकरण आणि इलेक्ट्रॉनिक साहित्याची व्यवस्था करण्यात येणार आहे.
तीन वर्षांत १२५ कक्ष
सामंजस्य करारानुसार तीन आर्थिक वर्षांत १२५ कक्ष उभारण्याचे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले आहे. त्यानुसार २०२६-२७ मध्ये ५०, २०२७-२८ मध्ये ५० आणि २०२८-२९ मध्ये २५ कक्ष उभारण्याचे नियोजन आहे.
CSR धोरण, उपलब्ध जागा आणि स्थानिक गरजेनुसार कक्षांच्या संख्येत आवश्यकतेनुसार बदल करण्याची तरतूदही करारात करण्यात आली आहे.
एसटीची जबाबदारी निश्चित
या प्रकल्पासाठी एसटी महामंडळाकडून सुमारे ५ मीटर × ५ मीटर जागा उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. तसेच आवश्यक वीज, पाणी आणि स्थापनेसाठी सहकार्य करण्याबरोबरच आवश्यक शासकीय परवानग्या मिळविण्याची जबाबदारी एसटीची राहणार आहे.
प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर साहित्य व सुविधा एसटी महामंडळाकडे हस्तांतरित करण्यात येतील. त्यानंतर कक्षांचे संचालन, सुरक्षा, दुरुस्ती, देखभाल आणि देखरेखीची संपूर्ण जबाबदारी एसटी महामंडळाची राहणार आहे.
महत्त्वाचे म्हणजे, या प्रकल्पासाठी एसटी महामंडळाकडून कोणतेही आर्थिक योगदान दिले जाणार नाही. ‘हिरकणी कक्ष’ प्रकल्प टोयोटा किर्लोस्करच्या CSR उपक्रमातून राबविण्यात येणार आहे.
परिवहन मंत्री तथा एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी या उपक्रमाला महिलांसाठी अधिक संवेदनशील आणि सुरक्षित एसटी व्यवस्थेच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे सांगितले.
Key Points
राज्यातील एसटी बसस्थानकांवर एकूण १२५ ‘हिरकणी कक्ष’ उभारण्याचे नियोजन,
टोयोटा किर्लोस्कर मोटरसोबत एसटी महामंडळाचा सामंजस्य करार,
२०२६-२७ मध्ये ५०, २०२७-२८ मध्ये ५० आणि २०२८-२९ मध्ये २५ कक्ष उभारण्याचे उद्दिष्ट,
अंदाजे ३ मीटर × ३ मीटर आकाराचे प्री-फॅब्रिकेटेड कक्ष उभारणार,
स्तनपान आणि बाळाची निगा राखण्यासाठी सुरक्षित व खासगी जागेसह आवश्यक सुविधा,
टोयोटा किर्लोस्करच्या CSR निधीतून प्रकल्पाची अंमलबजावणी,
कक्षांच्या संचालन, सुरक्षा, दुरुस्ती आणि देखभालीची जबाबदारी प्रकल्प हस्तांतरानंतर एसटीची राहणार.