मुंबई/पिंपरी चिंचवड (Mumbai/ Pimpri Chinchwad): पिंपरी-चिंचवड शहराची भविष्यातील पाण्याची गरज लक्षात घेऊन राबविण्यात येणारा ‘पवना थेट समांतर जलवाहिनी प्रकल्प’ हा बाधित शेतकऱ्यांच्या संमतीने, विश्वासाने आणि परस्पर संवादातूनच पुढे नेला जाईल, असे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्ट केले आहे. विधानभवन येथे पवना जलवाहिनी प्रकल्पासंदर्भात आयोजित करण्यात आलेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत मुख्यमंत्री बोलत होते. शेतकऱ्यांच्या भावना आणि मतांचा पूर्ण आदर राखूनच स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि संबंधित शासकीय विभागांच्या समन्वयाने या प्रश्नावर कायमस्वरूपी तोडगा काढला जाईल, अशी ग्वाही त्यांनी दिली.
पिंपरी-चिंचवड शहराच्या वाढत्या लोकसंख्येला शुद्ध आणि अखंड पाणीपुरवठा करण्यासाठी प्रस्तावित असलेल्या पवना थेट समांतर जलवाहिनी प्रकल्पाबाबत विधानभवनात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली महत्त्वपूर्ण बैठक संपन्न झाली. या बैठकीस जलसंपदा मंत्री राधाकृष्ण विखे-पाटील, खासदार श्रीरंग बारणे, विधानसभेचे उपाध्यक्ष अण्णा बनसोडे, आमदार महेश लांडगे, आमदार संजय (बाळा) भेगडे, आमदार उमा खापरे, आमदार अमित गोरखे, पिंपरी-चिंचवडचे महापौर रवी लांडगे, उपमहापौर शर्मिला बाबर, स्थायी समितीचे सभापती अभिषेक बारणे, सभागृह नेते प्रशांत शितोळे आणि विरोधी पक्षनेते भाऊसाहेब भोईर उपस्थित होते. तसेच नगरविकास विभागाचे अपर मुख्य सचिव डॉ. के. एच. गोविंदराज, जलसंपदा विभागाचे प्रधान सचिव जयंत बोरकर, महापालिका आयुक्त डॉ. विजय सूर्यवंशी आणि पुणे विभागीय आयुक्त शितल तेली-उगले आदी वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
२०५० पर्यंतच्या दीर्घकालीन नियोजनाचे निर्देश
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पिंपरी-चिंचवडसह संपूर्ण पुणे महानगर प्रदेशाचा (PMR) विचार करून २०५० पर्यंतचे दीर्घकालीन पाणी नियोजन करण्याचे निर्देश अधिकाऱ्यांना दिले आहेत. वाढती लोकसंख्या, वेगाने होणारे नागरीकरण आणि औद्योगिकीकरण लक्षात घेऊन भविष्यातील पिण्याच्या पाण्याची गरज आणि उपलब्ध जलस्रोतांचा कार्यक्षम वापर करण्यासाठी एक समन्वित आराखडा तयार करण्याचे त्यांनी सांगितले.
पाण्याचा ताण कमी करण्यासाठी सांडपाण्यावर प्रक्रिया करून त्याचा पुनर्वापर करण्यावर विशेष भर देण्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सुचवले. औद्योगिक, व्यावसायिक तसेच उद्याने, बांधकामे आणि इतर बिगर-पिण्याच्या वापरासाठी प्रक्रिया केलेल्या पाण्याचा वापर वाढवून पिण्याच्या पाण्यावरील ताण कमी करावा, असे निर्देशही त्यांनी दिले. कोणत्याही विकास प्रकल्पाला विरोध करण्याऐवजी बाधित नागरिकांचा आणि शेतकऱ्यांचा विश्वास संपादन करून कामे पुढे नेणे आवश्यक असून, शासनाने शेतकऱ्यांना दिलेली आश्वासने विनाविलंब पूर्ण करावीत, असेही मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले.
पिंपरी-चिंचवडच्या पाणी नियोजनाची आकडेवारी
बैठकीत पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचे आयुक्त डॉ. विजय सूर्यवंशी यांनी प्रकल्पाबाबत सविस्तर सादरीकरण केले. पवना धरणातील शुद्ध पाणी थेट निगडी येथील सेक्टर २३ जलशुद्धीकरण केंद्रापर्यंत प्रदूषणमुक्त पद्धतीने पोहोचविणे हे या प्रकल्पाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
शहराच्या पाणी पुरवठ्याचे आणि भविष्यातील गरजेचा अंदाज खालीलप्रमाणे मांडण्यात आला आहे :
सद्यस्थिती: शहराची सध्याची लोकसंख्या सुमारे ३८ लाख असून दररोज सुमारे ६५० एमएलडी पाणीपुरवठा केला जातो. (पवना नदीतून ५२० एमएलडी, इंद्रायणीतून १०० एमएलडी आणि एमआयडीसीमार्फत ३० एमएलडी).
पाण्याचे आरक्षण: सध्याची पाण्याची मागणी ६५५ एमएलडी असून मंजूर पाणी आरक्षण ७७६ एमएलडी आहे. हे आरक्षण २०२९ पर्यंत पुरेल असा अंदाज आहे.
भविष्यातील मागणीचा अंदाज:
वर्ष २०३१: अंदाजित लोकसंख्या ५५ लाख; पाण्याची मागणी ९४९ एमएलडी.
वर्ष २०४१: अंदाजित लोकसंख्या ९५ लाख; पाण्याची मागणी १,६३८ एमएलडी.
वर्ष २०५१: अंदाजित लोकसंख्या १३५ लाख; पाण्याची मागणी २,३२८ एमएलडी.
भविष्यातील ही महाकाय गरज पूर्ण करण्यासाठी पवना थेट समांतर जलवाहिनी प्रकल्प पिंपरी-चिंचवड शहरासाठी शाश्वत आणि भविष्योन्मुख पाणीपुरवठा करणारा ठरणार असल्याचे सादरीकरणात स्पष्ट करण्यात आले.
Key Points Summary
‘पवना थेट समांतर जलवाहिनी प्रकल्प’ शेतकऱ्यांच्या भावनांचा आदर ठेवून, संवादाने आणि संमतीनेच पुढे नेणार.
पिंपरी-चिंचवड आणि पुणे महानगर प्रदेशाच्या २०५० पर्यंतच्या पाणी नियोजनाचा समन्वित आराखडा तयार करण्याचे निर्देश.
पिण्याच्या पाण्यावरील ताण कमी करण्यासाठी प्रक्रिया केलेल्या सांडपाण्याचा बिगर-पेयजल वापरासाठी पुनर्वापर करण्याचे आदेश.
पिंपरी-चिंचवडची सध्याची लोकसंख्या ३८ लाख असून रोज ६५० एमएलडी पाणी पुरवले जाते.
२०२९ पर्यंत सध्याचे ७७६ एमएलडीचे आरक्षण पुरेसे असणार.
२०५१ पर्यंत शहराची लोकसंख्या १३५ लाखांवर पोहोचण्याचा अंदाज असून पाण्याची मागणी २,३२८ एमएलडी इतकी होईल.
धरणातील शुद्ध पाणी थेट जलशुद्धीकरण केंद्रापर्यंत प्रदूषणमुक्त पद्धतीने पोहोचवणे हे प्रकल्पाचे ध्येय.