मुंबई: मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी नाशिक सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ च्या पूर्वतयारीसाठी तपोवन येथील २८३ एकर जमीन कायमस्वरूपी संपादित करण्यास २,२६७ कोटी रुपयांच्या निधीला मंजुरी दिली आहे. यामुळे साधुग्राम उभारणीतील जमिनीचा पेच सुटला असून, कुंभमेळ्याच्या पायाभूत सुविधांच्या कामांना आता खऱ्या अर्थाने गती मिळणार आहे.
भूसंपादनाचा प्रलंबित प्रश्न मार्गी
नाशिक-त्र्यंबकेश्वर येथे २०२७ मध्ये होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी साधुग्रामची जागा कायमस्वरूपी ताब्यात घेण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय राज्य सरकारने घेतला आहे. मुंबईत झालेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत तपोवन येथील २८३ एकर जमिनीसाठी २,२६७ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला. साधुग्रामसाठी एकूण ३७७ एकर क्षेत्र आरक्षित असून, त्यातील ९४ एकर जागा नाशिक महापालिकेने यापूर्वीच संपादित केली आहे. उर्वरित जमिनीसाठी आता निधी उपलब्ध झाल्याने संपादन प्रक्रिया वेगवान होईल.
जमीन मालकांच्या मागणीला यश
२०१५ च्या कुंभमेळ्यादरम्यान ही २८३ एकर जमीन भाडेतत्त्वावर घेण्यात आली होती. मात्र, जमिनीवर रस्ते आणि इतर पायाभूत सुविधा उभारल्यामुळे ती पुन्हा कसण्यायोग्य राहत नाही, अशी तक्रार जमीन मालकांनी केली होती. महापालिकेने यापूर्वी रोख रक्कम आणि टीडीआर (TDR) स्वरूपात मोबदल्याचा प्रस्ताव दिला होता, जो मालकांनी नाकारला होता. आता राज्य सरकारने थेट रोख स्वरूपात मोबदला देण्यासाठी २,२६७ कोटींचा मोठा निधी मंजूर केल्याने हा प्रश्न कायमस्वरूपी सुटला आहे.
१,४५० एकरवर साधुग्रामचा विस्तार
यावेळी कुंभमेळ्यात साधू-महंतांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढण्याची शक्यता असल्याने प्रशासनाने १,४५० एकर क्षेत्रावर साधुग्राम उभारण्याचे नियोजन केले आहे. यातील सुमारे १,१५० एकर जमीन तात्पुरत्या स्वरूपात अधिग्रहित केली जाणार आहे. बैठकीत उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, कुंभमेळा मंत्री गिरीश महाजन आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी कुंभमेळ्याच्या तयारीचा सविस्तर आढावा घेतला. कुंभमेळ्याच्या निधीत कोणतीही कमतरता भासू दिली जाणार नाही, अशी ग्वाही यावेळी देण्यात आली.
सुविधा आणि स्वच्छतेवर भर
साधुग्राममध्ये रस्ते, पार्किंग, पिण्याचे पाणी आणि सुसज्ज रुग्णालयांची उभारणी केली जाईल. १५ हजार स्वच्छता मित्रांच्या माध्यमातून संपूर्ण परिसर स्वच्छ ठेवला जाणार असून गोदावरीचे पात्र निर्मळ ठेवण्यासाठी सरकार कटीबद्ध आहे. महिला आणि अपंगांच्या सुरक्षेसाठी स्वतंत्र आपत्ती व्यवस्थापन प्रणाली कार्यान्वित करण्याबाबतही बैठकीत सविस्तर चर्चा करण्यात आली.
महत्त्वाचे मुद्दे
साधुग्रामच्या २८३ एकर जमिनीसाठी २,२६७ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर.
तपोवन परिसरातील जमीन आता कायमस्वरूपी संपादित होणार.
साधुग्रामचा एकूण विस्तार १,४५० एकरपर्यंत वाढवण्याचा प्रस्ताव.
१५ हजार स्वच्छता मित्रांच्या मदतीने कुंभमेळा परिसर चकाचक ठेवणार.
गोदावरी नदीच्या स्वच्छतेसाठी आणि सुरक्षेसाठी विशेष आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा.
मुख्यमंत्री आणि उपमुख्यमंत्री यांच्या उपस्थितीत कुंभमेळ्याच्या तयारीचे पुनरावलोकन.