मुंबई: मुंबईतील ऐतिहासिक ससून डॉकच्या डिजिटायझेशन आणि अत्याधुनिक आधुनिकीकरणाचा मार्ग मोकळा झाला आहे. फिनलंड देशाच्या अत्याधुनिक सुरक्षा आणि व्हिडिओ व्यवस्थापन तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने ससून डॉकचा कायापालट केला जाणार आहे. राज्याचे मत्स्यव्यवसाय व बंदरे मंत्री नितेश राणे यांनी फिनलंडच्या उप-महावाणिज्यदूत इव्हा निल्सन आणि तांत्रिक तज्ज्ञांच्या समवेत झालेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत या सामंजस्य कराराचा आढावा घेतला. या प्रकल्पांतर्गत ससून डॉकमध्ये डिजिटल लिलाव प्रणाली, ब्लॉकचेन आधारित बोट परवाने आणि अत्याधुनिक व्हिडिओ मॅनेजमेंट सिस्टीम उभारण्यात येणार आहे.
मुंबईतील ऐतिहासिक आणि देशातील सर्वात जुन्या मत्स्यबंदरांपैकी एक असलेल्या ससून डॉकच्या सर्वांगीण आधुनिकीकरणाला आता वेग मिळणार आहे. ससून डॉकला आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी आणि संपूर्ण परिसराचे डिजिटायझेशन करण्यासाठी फिनलंड सरकारच्या वाणिज्य दूतावासाच्या सहकार्याने मोठा प्रकल्प हाती घेण्यात आला आहे.
मत्स्यव्यवसाय व बंदरे मंत्री नितेश राणे यांच्या मार्गदर्शनाखाली झालेल्या या महत्त्वाच्या बैठकीत फिनलंडच्या उप-महावाणिज्यदूत इव्हा निल्सन आणि फिनलंडमधील सुरक्षा व व्हिडिओ व्यवस्थापन क्षेत्रातील अग्रगण्य मिरासिस (Mirasys) कंपनीचे प्रतिनिधी अरिंदम सरकार उपस्थित होते. या बैठकीत चालू वर्षाच्या सुरुवातीला झालेल्या सामंजस्य कराराच्या अंमलबजावणीचा आणि तांत्रिक प्रस्तावांचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला. या प्रसंगी महाराष्ट्र मत्स्यव्यवसाय विकास महामंडळाचे व्यवस्थापकीय संचालक प्रकाश खापले आणि संबंधित विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
१८० कॅमेऱ्यांचे जाळे आणि अत्याधुनिक सुरक्षा
ससून डॉकच्या सुरक्षेसाठी आणि व्यवस्थापनासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाणार आहे. यामध्ये सुमारे १८० हाय-टेक कॅमेऱ्यांची यंत्रणा उभारली जाईल, ज्यामध्ये पीटीझेड (PTZ), बुलेट आणि एएनपीआर (ANPR - नंबर प्लेट ओळखणारे) कॅमेऱ्यांचा समावेश असेल. संपूर्ण ससून डॉक परिसरावर लक्ष ठेवण्यासाठी एक केंद्रीकृत व्हिडिओ मॅनेजमेंट सिस्टीम (VMS) आणि निर्णय सहाय्यक बुद्धिमत्ता प्लॅटफॉर्म (Decision Support Intelligence Platform) कार्यरत केला जाईल. यामुळे बोटींची हालचाल, वाहनांचे पार्किंग व्यवस्थापन, गर्दीचे अचूक विश्लेषण आणि अपघात टाळण्यासाठी मदत होणार आहे.
लिलाव आणि परवान्यांचे डिजिटायझेशन
मत्स्यव्यवसायातील व्यवहार अधिक पारदर्शक आणि सुलभ व्हावेत यासाठी डिजिटल लिलाव प्रणाली (Digital Auction System) सुरू केली जाईल. पुरवठा साखळी व्यवस्थापन आणि मोबाईल ॲपद्वारे मच्छीमारांना थेट डिजिटल सेवा पुरवल्या जातील. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, सुरक्षितता आणि पारदर्शकता वाढवण्यासाठी 'ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाचा' (Blockchain Technology) वापर करून बोट परवाने, कामगार ओळखपत्रे आणि निर्यात दस्तऐवजांची जलद पडताळणी केली जाईल. कामगार आणि अभ्यागतांच्या अचूक नोंदीसाठी फेस रिकग्निशन (चेहरा ओळखणारे तंत्रज्ञान), आरएफआयडी (RFID) आणि बायोमेट्रिक प्रणालीचा वापर केला जाणार आहे.
पर्यावरण आणि पायाभूत सुविधांचा विकास
या आधुनिकीकरणामध्ये डॉक परिसरातील स्वच्छता आणि कचरा व्यवस्थापनावर विशेष लक्ष केंद्रित केले जाणार आहे. डिजिटल सेन्सर्सच्या मदतीने परिसरातील स्वच्छतेवर रिअल-टाइम लक्ष ठेवले जाईल. या संपूर्ण डिजिटल पायाभूत सुविधेसाठी ससून डॉकमध्ये अत्याधुनिक ऑप्टिकल फायबर नेटवर्क, हाय-स्पीड वाय-फाय/लॅन सुविधा, आधुनिक सर्व्हर रूम आणि एकात्मिक डॅशबोर्ड असणारी कंट्रोल रूम उभारली जाईल.
या बैठकीत बोलताना मंत्री नितेश राणे यांनी स्पष्ट केले की, "महाराष्ट्राला मत्स्यव्यवसाय आणि बंदर क्षेत्रात देशात आघाडीवर आणणे हे आमचे उद्दिष्ट आहे. ससून डॉकच्या या डिजिटल कायापालटामुळे स्थानिक मच्छीमारांना केवळ उत्तम आणि सुरक्षित सुविधा मिळणार नाहीत, तर त्यांच्या व्यवसायाला जागतिक पातळीवर नवीन संधी उपलब्ध होतील." फिनलंडच्या प्रतिनिधींनीही या प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेले सर्व तांत्रिक सहकार्य देण्याची तयारी दर्शवली आहे.
Key Points Summary
मुंबईतील ऐतिहासिक ससून डॉकच्या आधुनिकीकरण आणि डिजिटायझेशनसाठी फिनलंडचे तांत्रिक सहकार्य.
मत्स्यव्यवसाय मंत्री नितेश राणे यांनी फिनलंडच्या उप-महावाणिज्यदूत व मिरासिस कंपनीच्या प्रतिनिधींसोबत केला महत्त्वपूर्ण आढावा.
सुरक्षेसाठी १८० हून अधिक अत्याधुनिक पीटीझेड, बुलेट आणि एएनपीआर कॅमेरे बसवले जाणार.
बोट परवाने, निर्यात दस्तऐवज आणि कामगार ओळखपत्रांसाठी सुरक्षित ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाचा वापर.
बोट हालचाली आणि सुरक्षेसाठी सेंट्रल व्हिडिओ मॅनेजमेंट सिस्टीम आणि एकात्मिक कंट्रोल रूम उभारणार.
व्यावसायिक व्यवहार सुलभ करण्यासाठी डिजिटल लिलाव प्रणाली आणि मोबाईल ॲप सेवा सुरू होणार.
कचरा व्यवस्थापन, फेस रिकग्निशन आणि बायोमेट्रिक उपस्थितीद्वारे डॉक परिसर होणार स्वच्छ आणि नियंत्रित.